Algemeen Nut Beogende Instelling


Een instelling kan onder voorwaarden worden aangewezen als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Deze aanwijzing is gunstig voor zowel de instelling als degene die daaraan een schenking of erfstelling doet. Om van diverse fiscale voordelen te kunnen genieten dienen ANBI’s een maatschappelijke functie te hebben. Stichtingen en verenigingen kunnen kwalificeren als ANBI.


Voordelen


Schenkingen van en aan ANBI's zijn volledig vrijgesteld van schenkbelasting indien aan de geldende voorwaarden is voldaan. Een schenking aan een ANBI komt bovendien in aanmerking voor giftenaftrek in de aangifte inkomsten-of vennootschapsbelasting. De ANBI-status is dus van groot belang om fiscale aftrek te benutten.

Het gaat hierbij om maatschappelijke, charitatieve, filantropische, fondswervende, wetenschappelijke, culturele, kerkelijke en levensbeschouwelijke instellingen. Algemeen nuttige instellingen kennen veelal de 'stichting' als rechtsvorm, aldus de wetgever. Maar ook verenigingen (niet alle), de Staat, provincies, gemeenten en waterschappen kunnen kwalificeren als ANBI.

Als algemeen nuttige sectoren worden erkend:
•    welzijn en dierenwelzijn;
•    cultuur (aanvullende kan een ANBI soms nog als 'culturele instelling' worden aangemerkt); 
•    onderwijs, wetenschap en onderzoek; 
•    bescherming van natuur en milieu, bevorderen van duurzaamheid daaronder begrepen; 
•    gezondheidszorg, jeugd- en ouderenzorg; 
•    ontwikkelingssamenwerking; 
•    religie, levensbeschouwing en spiritualiteit; 
•    de bevordering van democratische rechtsorde; 
•    volkshuisvesting; 
•    het financieel  of op andere wijze ondersteunen van een ANBI. 

Schenkingen aan ANBI's zijn in beginsel aftrekbaar voor inkomsten- of vennootschapsbelasting (giftenaftrek). Sinds 2012 komen schenkingen aan culturele ANBI's zelfs mogelijk (onder voorwaarden) voor 150% aftrek in aanmerking. Om dergelijke voordelen te genieten moeten instellingen blijvend voldoen aan specifieke fiscale criteria. Over de vraag of giftenaftrek aan de orde is bij een uitkering door een besloten vennootschap aan haar ANBI-aandeelhouder kan discussie bestaan. De uitkomst is relevant voor de heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting van de besloten vennootschap.

Tegenprestatie bij schenking


Regelmatig zie je dat ANBI's iets terug willen doen voor hun donateurs. Dit soort activiteiten kunnen ongewenste fiscale gevolgen kan hebben aangezien sprake kan zijn van een tegenprestatie. Wanneer het gaat om grote belangen dan adviseren wij hierover vooraf afstemming te verkrijgen met de Belastingdienst.


Voorwaarden


De overheid stelt steeds strengere en steeds meer voorwaarden om de voornoemde voordelen te mogen blijven genieten. De voorwaarden zijn inmiddels in regelgeving vastgelegd. Over de praktische uitleg daarvan informeren wij u graag. 

Risico's bij verlies ANBI-status
Ook in de nabije toekomst worden de ANBI's met nadere regels geconfronteerd die van belang zijn om de fiscale status te behouden. Het niet of onjuist invullen van deze nieuwe voorwaarden, kan er toe leiden dat de ANBI-status geweigerd of ingetrokken wordt. 

Buiten het feit dat uiteraard niet langer gebruik gemaakte kan worden van de voordelen verbonden aan de status, kan het gevolg van statusverlies zijn
a) dat een eerder genoten vrijstelling overdrachtsbelasting ter zake van een verkrijging van vastgoed in het kader van een juridische fusie wordt teruggenomen (er is dan alsnog overdrachtsbelasting verschuldigd), of
b) dat de faciliteit van de bestedingsreserve voor een culturele instelling niet langer geldt en zo'n instelling dus voortaan effectief vennootschapsbelasting verschuldigd wordt.

Commerciële activiteiten

Na veel discussies is in de Geefwet met ingang van 1 januari 2012 bepaald dat de uitoefening van commerciële activiteiten in beginsel niet langer in weg staat aan het verkrijgen of behouden van de ANBI-status. Het beoordelen of een instelling voor 90% of meer het algemeen belang behartigt, wordt beoordeeld aan de hand van de besteding van de behaalde opbrengsten. 

Commerciële activiteiten in dit kader zijn: het tegen commerciële tarieven verrichten van werkzaamheden of verlenen van diensten met het oogmerk hiermee ter financiering van de algemeen nuttige activiteiten van de instelling een positief resultaat te behalen. Beleggingsactiviteiten worden in dit kader niet als commerciële activiteiten aangemerkt. Er dient dus een onderscheid worden gemaakt met activiteiten die onderdeel zijn van het doel van de instelling. Dit zijn in beginsel de algemeen nuttige activiteiten. Zijn de algemeen nuttige activiteiten van een ANBI per saldo structureel winstgevend, dan is het doel van de ANBI volgens de staatssecretaris feitelijk niet het dienen van het algemeen belang, maar is deze gericht op het behalen van een positief resultaat.

Uit de administratie van de ANBI met commerciële activiteiten zal duidelijk moeten blijken dat de inkomsten uit commerciële activiteiten binnen een 'redelijke' termijn ten goede komen aan de algemeen nuttige activiteiten van de ANBI. De vraag of een activiteit wordt belast met vennootschapsbelasting staat hier los van. Een ANBI die met (een gedeelte van) haar activiteiten in de heffing van vennootschapsbelasting wordt betrokken, zal moeten beoordelen of zij eventueel in aanmerking komt voor faciliteiten die de belastingdruk kunnen verminderen. 

Liquidatiesaldo
Uit de statuten van een ANBI dient met ingang van 1 januari 2012 te blijken dat een eventueel batig liquidatiesaldo ten goede komt aan een andere ANBI met een gelijksoortige doelstelling. Veel ANBI’s dienen om deze reden hun statuten aan te passen. 


Aanvraag ANBI-status


De ANBI-status kan worden aangevraagd met een formulier van de Belastingdienst. Deze is hier (link naar formulier op site belastingdienst) te vinden.


Andere belastingen


Het is niet uitgesloten dat een ANBI aanvullend nog met andere fiscale heffingen te maken krijgt. Een ANBI kan een onderneming drijven, winst maken en vennootschapsbelasting moeten afdragen. Ook is zij mogelijk regulier btw, loonheffingen of energiebelasting verschuldigd. De fiscale ANBI-status, vraagt dus om fiscaal bewustzijn en vormt geen algemene fiscale vrijbrief.

Onze dienstverlening
Het kan zijn dat een ANBI bij een boekenonderzoek of belastingcontrole betrokken wordt. Indien u dat wenst, neemt u dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de fiscale mogelijkheden van de ANBI-status.